Eritritol Nedir? Kullanılmalı mı?

Önemli Noktalar & Hap Bilgiler

• Eritritol gram başına yaklaşık 0,2 kcal veren bir şeker alkolüdür; vücut onu yakıt olarak kullanamadığı için kan şekerini ve insülini yükseltmez.

Diğer hap bilgiler (4)

• Büyük kısmı ince bağırsakta emilip vücutta kimyasal yapısı değişmeden idrarla atıldığı için ksilitol ve sorbitol gibi diğer tatlandırıcılara oranla gaz, şişkinlik ve ishale çok daha az yol açmakta.
• Tek seferde kg başına 0,66-0,80 gramın üzerinde tüketmek ozmotik ishale yol açabilir; Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi kabul edilebilir günlük alım miktarını kilogram başına 0,5 gram olarak belirlemiş durumda.
• Yüksek kan eritritol seviyeleri bazı çalışmalarda kalp-damar olaylarıyla ilişkili bulundu ancak bu ilişkide vücudun kendi eritritol üretiminin ve metabolik durumun payı henüz net değil. Yani dışarıdan alınan eritritolün kalp-damar hastalığına yol açtığı gösterilmiş değil.
• Fırında/yüksek ısıda pişirme durumunda yapısını korur; ancak tatlılığı şekerin yüzde 60-80'i kadar olduğu için tariflerde ölçü ayarı yapılmalı.

Eritritol, stevia ve sükraloz ile birlikte son dönemin en popüler tatlandırıcısı. Neredeyse hemen her şeyin içinde var.

Kimi yerde kan şekerini hiç oynatmayan sağlıklı doğal tatlandırıcı diye övülürken, kimi haberde ise adı kalp krizi ve inmeyle yan yana anılıyor. Şekerden kaçmaya çalışan bizlerin aklında kalan soru ise net: "Eritritol kullanmalı mı, kullanmamalı mı?"

Önce biraz teknik bilgi: Eritritol, özellikle düşük karbonhidratlı diyetlerin ve diyabet yönetiminin popülerleşmesiyle birlikte son yıllarda adını sıklıkla duyduğumuz, tatlandırıcı olarak kullanılan organik bir bileşik. Japonya'da 90'ların başından beri kullanılıyor. Kimyasal olarak "polioller" (şeker alkolleri) grubuna dahil. Doğada üzüm, armut, kavun, mantar gibi gıdalarda ve peynir, şarap, soya sosu gibi fermente ürünlerde çok düşük miktarlarda bulunmakta.¹

Bugün bize ulaşan eritritol doğrudan meyveden değil, mısır gibi nişastalı bitkilerden elde edilen glikozun, maya benzeri mikroorganizmalarla mayalanarak (fermente edilerek); süzülüp kurutulması ile sofra şekerine çok benzeyen beyaz, kristal bir toz olarak elde edilir.^{2, 3} Şekerin aksine ağızda serinletici bir his bırakması, tükürükte çözünürken çevresinden ısı çekmesinden kaynaklanmakta; acımsı bir yan tadı da yok.³

Sorbitol, ksilitol ve mannitol gibi şeker alkolleri arasında kan şekerini ve insülini en az etkileyen eritritoldür.^{4, 5}

Öte yandan kullanımının kalp-damar sağlığıyla ilgili olabileceğine dair soru işaretleri gündeme gelmiş durumda ve bu konudaki çalışmalar farklı sonuçlar veriyor. Bu yazıda detaylı incelenecekler ancak buraya kadar kısa cevap şu: eritritol şekerin yerine ölçülü kullanılabilecek bir tatlandırıcı ancak kendisini beslenmenin merkezine koymak için henüz erken.

Aşağıda önce eritritolün şekerden farkını ve vücutta izlediği yolu, ardından sindirimdeki sınırını, iştah ve kalp sağlığı üzerine süren tartışmayı, en sonda da mutfakta nasıl kullanıldığını inceleyeceğiz.

Eritritol, Şeker ve Öteki Şeker Alkollerinde Kalori

Etiketinde aynı "şekersiz" ibaresi bulunan iki ürünün kalori yükünün neden bu kadar farklı çıkabildiğini aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:

Tatlandırıcı	Gram başına kalori	Not
Eritritol	~0,2 kcal	Grubun en düşüğü
Ksilitol	~2,4 kcal	Orta
Sorbitol	~2,7 kcal	Orta
Sofra şekeri	4 kcal	Referans

Kalori yükü: en düşük orta referans

Eritritolün Vücuttaki Yolu ve Metabolik Etkiler

Eritritolün metabolik süreçleri, diğer şeker alkollerinden belirgin şekilde ayrılmakta. Molekül ağırlığının küçük olması sayesinde, alınan miktarın çoğu ince bağırsaktan hızla emilerek kana karışır.^{6, 7} Ancak vücut eritritolü enerji üretimi için kullanamaz; küçük bir kısmı eritronata dönüşse de büyük bölümü vücuttan değişmeden/kullanılmadan idrar yoluyla atılır.^{1, 5}

Emilen payın miktarı tek seferde alınan miktara bağlı olup düşük miktarlarda tüketilen eritritolün yaklaşık onda dokuzu kana geçerken; alım miktarı arttıkça bu oranın düştüğü gözlenmekte.^{4, 7}

Eritritolün aksine ksilitolün yaklaşık yarısı, sorbitolün ise dörtte üçü ince bağırsakta emilmeden kalın bağırsağa geçer; bu maddeler orada bağırsağın içine su çeker, bakteriler tarafından mayalanır ve gaz, şişkinlik, ishal gibi şikâyetlerin ortaya çıkmasına neden olurlar.⁴ Sindirimindeki rahatlığın sebebi de bu eritritolün farklı emilim yolunda yatmakta.

Kalın bağırsağa ulaşan eritritol ise tüketilenin yalnız onda biri kadardır ve oradaki bakteriler onu parçalayamaz.^{4, 6, 9}

Nitekim tek seferde 35 gram ksilitol alındığında sulu dışkılama ve bağırsak şikâyetleri artarken, aynı miktarda eritritol alındığında görülen şikâyetler, şekerli bir içeceğin yarattığı ile aynı düzeyde kalıyor. Yani sindirim sisteminin eritritole toleransı gayet iyi.^{10, 11}

Eritritolün Yan Etkileri ve Tolerans Sınırı

Eritritol ABD'de Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) 2001'de yapılan bir bildirimle "genel olarak güvenli kabul edilen" (GRAS) madde, Avrupa Birliği'nde ise E 968 koduyla izin verilen bir gıda katkısıdır.^{7, 26} Uzun süreli hayvan çalışmalarında ve insanlardaki kısa süreli çalışmalarda zehirli bir etkisi görülmemiş durumda.¹

Ancak bir ürünün otoriteler tarafından güvenli kabul edilmesi, sınırsız tüketilebileceğini göstermez.

Tek seferde alınan miktar ince bağırsağın emebileceğinden fazla olduğunda, emilemeyen eritritol kalın bağırsağa geçip bağırsağın içine su çeker ve ozmotik ishal denen sulu dışkılamaya, karın ağrısına ve şişkinliğe yol açabilir.

Bu sınır, tek seferde alınan miktar için vücut ağırlığının kilogramı başına erkeklerde yaklaşık 0,66, kadınlarda 0,80 gram olarak bildirilmiştir; 70 kilogramlık bir yetişkinde bu, kabaca 45-55 grama denk gelmekte.¹³

Aynı toplam miktarı tek seferde değil, öğünlere bölerek almak ise bağırsağın işini kolaylaştırdığı için sorunsuz gözükmekte. Yapılan çalışmalarda alınan günlük miktar ilk günlerde kademeli artırılıp kilogram başına 1 grama çıkarıldığında ve beş öğüne bölündüğünde ishal ya da başka bir sindirim şikâyeti görülmemiş.¹⁴

Güncel veriler ışığında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) 2023'teki değerlendirmesinde kilogram başına 0,5 gramı kabul edilebilir günlük alım olarak belirlemiş durumda.⁷

İrritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi hassas bağırsak sorunlarında şeker alkolleri belirtileri tetikleyebilen besinler arasında sayılmakta. Eritritol ise bu tabloda önerilen düşük FODMAP diyetinde, yani bağırsakta kolay mayalanan karbonhidratları kısıtlayan beslenme düzeninde, kaçınılması gereken şeker alkollerinin dışında tutuluyor.¹¹ Eğer IBS tanısı aldıysanız eritritollü ürünleri hangi miktarda tüketeceğinizi tedavinizi yürüten hekimle birlikte değerlendirmeniz gerekli.

Eritritol Üzerine Son Dönem Tartışmalar

Eritritol Kullanımında Açlık, Tokluk ve Sonraki Öğünler

Neredeyse kalorisiz olması, eritritolü obezite yönetiminde tek başına mucizevi bir çözüme dönüştürmez. Tatlandırıcılar dildeki tat reseptörlerini uyararak beyne tatlı bir şey geldiğini bildirse de tüketimlerini takiben enerji sağlamadıkları için mideye ve bağırsağa vücudun beklediği enerji ulaşmaz.

Tatlı tadın enerjisiz gelmesinin iştahı etkileyebileceği düşünülse de şekerin büyük kısmının yerine eritritol konduğu çalışmalarda kan şekeri ve insülinin beklendiği gibi düşük kaldığı gözlenmekte; açlık, tokluk ve bir sonraki öğünde yenen miktar ise değişmiyor.¹⁵

Bağırsaktan salgılanan tokluk hormonları da şekerle karşılaştırıldığında durum farklı değil.¹⁵ Eritritol suyla karşılaştırıldığında tokluk hormonu GLP-1'in salgısını artırabilmekte; ancak şeker de bu hormonu uyardığı için iki öğün arasında belirgin bir fark gözlenmemiş.^{8, 16}

Yani özetle eritritolle şekerden gelen kaloriyi ve insülin zıplamasını azaltabilirsiniz; ancak tatlı isteğiniz ve bir sonraki öğünde ne kadar yiyeceğiniz büyük ihtimalle şekerli bir öğünün ardından yaşayacağınızdan çok farklı olmaz.

Eritritolün Kalp Sağlığı ve Tromboz Riskiyle İlişkisi

Son yıllarda eritritolün uzun vadeli güvenilirliği üzerine önemli klinik tartışmalar gündemde. Nature Medicine dergisinde yayımlanan bir kohort çalışması, kan dolaşımında yüksek eritritol düzeylerine sahip bireylerde ciddi kalp-damar hastalığı (kalp krizi, inme ve bunlara bağlı ölüm) riskinin artabileceğine dair bulgular sunmuş durumda.¹⁷

Kalp hastalığı olmayan yaşlı yetişkinlerdeki yüksek kan eritritol seviyeleri, kalp yetersizliği nedeniyle hastaneye yatış, kalp-damar kaynaklı ölüm ve toplam ölümle ilişkili bulunmuş; bu ilişki yaş, diyabet ve tansiyon gibi bilinen risk etkenlerinin payı hesaptan ayrıldıktan sonra da sürmekte. Koroner kalp hastalığı ve inmeyle ilişki ise yalnız eritritolün vücuttaki yıkım ürünü olan eritronatta görülüyor; bu iki madde de kalp ve metabolizma sağlığının bir göstergesi, yani çalışmadaki seviyeleri sağlığın ne durumda olduğunu yansıtan bir ölçü olarak yorumlanmış.¹⁸

Bu kohortta, yani belirli bir grubun üç yıl boyunca izlendiği gözlem çalışmasında yer alanlar; kalp riski değerlendirmesi için hastaneye başvurmuş, yaşı ileri ve metabolik sorunları yaygın hastalardı. Bulgunun genç ve sağlıklı yetişkinlerdeki uzun vadeli karşılığı bu yüzden ayrıca sınanmayı beklemekte, yani çalışma hüküm vermek için yeterli değil.¹⁷

Kaygımızın dayandığı mekanizma kan pulcukları, yani trombositler üstünden ilerliyor. Bir damar zedelendiğinde ya da kanda pıhtılaşmayı başlatan bir uyarı belirdiğinde trombositlerin içindeki kalsiyum miktarları tepkisel olarak artar. Ardından yüzeylerindeki GP IIb/IIIa adlı yapışma molekülü biçim değiştirip etkinleşirken içeride bekleyen P-selektin yüzeye çıkar; işte pıhtı oluşumunun ilk adımı trombositlerin birbirine tutunarak kümelenmesidir.^{17, 24, 25} Kandaki eritritol seviyeleri yükseldiğinde bu tepkinin daha güçlü olduğu ve pıhtının daha kolay oluştuğu laboratuvar ve hayvan çalışmalarında gözlenmekte.¹⁷

Öte yandan daha geniş bir açıdan olaya bakan gözlem çalışmalarında ise ayrı bir belirsizlik mevcut; kandaki yüksek eritritolün ne kadarının tüketilen eritritolden, ne kadarının vücudun kendi üretiminden geldiği henüz bilinmemekte.¹⁶

Kan şekeri dengesi bozulduğunda ve hücreler strese girdiğinde bu üretimin artabileceği araştırmacılar tarafından öne sürülüyor.^{16, 19} Kandaki eritritolün yüksek olması durumunu bu yüzden ileride kilo artışı ve tip 2 diyabet riskini önceden gösterebilen bir metabolik işaret saymaktalar.²⁰

İlişkinin bir neden-sonuç ilişkisi olup olmadığını sınamanın yollarından biri, kanındaki eritritol miktarları genetik yapısı gereği yüksek seyreden kişilere bakmak. Bu genetik çalışmaların bir kısmı eritritolün koroner kalp hastalığı riskini artırdığına dair destek bulamazken, bir kısmı koroner kalp hastalığı ve inmeyle zayıf bir ilişki bildirmekte.^{21, 22, 23} Doğuştan gelen bir metabolizma farkı yüzünden kanındaki eritritol yıllarca yüksek kalan kişilerde ise pıhtılaşma eğiliminin artmadığı aktarılıyor.^{16, 19}

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi de bu veriler ışığında 2023'teki toplu değerlendirmesinde, verilerin besinlerle alınan eritritol ile kalp-damar hastalığı arasında neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetmediği sonucuna varmış durumda.⁷

Ancak 30 gram gibi yüksek bir miktar tek seferde alındığında trombositlerin pıhtılaşma tepkisini alımdan yarım saat sonra artırdığı ve kandaki düzeyin iki günü aşkın yüksek kalabildiği bulguları göz ardı edilemez.^{12, 16, 17}

Bu nedenle kalp krizi ya da inme hikâyeniz varsa, pıhtılaşma riskiniz yüksekse ya da kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, eritritollü ürünleri tüketip tüketmeyeceğiniz ya da ne sıklıkla tüketeceğinizi hekiminizle konuşmanız gerekli.

Uzun vadeli kalp-damar etkileri netleşmediği için sağlıklı bir yetişkinde de bu ürünleri şekerin yerine ölçülü kullanmak ve tüketimi abartmamak ihtiyatlı orta yol olarak kabul görmekte. Öğünlere bölme önerisi de ürünü tükettiğiniz günde miktarın nasıl dağıtılacağıyla ilgili.

Eritritol ile Pişirme Süreçleri

Eritritol ısıya, asitli ve bazik ortamlara karşı dayanıklı; fırında ve ocakta yapısı bozulmadan kullanılabilir.³ Yine de şekerin yerine birebir konduğunda tarifte iki noktada ayar yapmak şart.

• Ölçü Ayarı: Tatlılığı şekerin yüzde 60-80'i kadar olduğu için, aynı tadı yakalamak için şekerden ağırlık olarak yaklaşık %25-65 daha fazla eritritol kullanmayı gerektirir.³ Tatlılığı damak zevkinize göre bu aralığın alt ucundan başlayarak ayarlayabilirsiniz. Bu ölçü saf eritritol için geçerli; daha yoğun tatlandırıcılarla karıştırılabildiğinden kullandığınız ürüne stevia ya da sükraloz eklenmiş mi diye etiketteki içindekiler listesine bakmanız gerekli.³
• Form Seçimi: Suda şekerden daha az çözündüğü için granül yerine pudra kıvamındaki toz formu, hamur işlerinde daha homojen bir doku vermekte.²

Fırında eritritol örneğiBademli Chai'li Limonlu Keto KurabiyeLimonun ferahlığı ve chai baharatlarının sıcaklığı bir arada, düşük karbonhidratlı badem unlu kurabiye. Şurup kıvamında eritritolKetojenik Sert NugaEritritol şurubunu çırpılmış yumurta akına yedirip kısık ateşte koyulaştırıyor, kavrulmuş fındıkların üzerine döküyoruz; düşük ısıda uzun bekleyince şekersiz, sert bir nuga oluyor.

Klinik özet: Eritritol, kan şekerini yükseltmeden tatlı tat veren ve sindirimde öteki şeker alkollerinden rahat geçen bir tatlandırıcı.

Tüm verileri değerlendirdiğimizde; kalp-damar tarafındaki çalışmalar farklı sonuçlar verdiği ve yüksek miktarlarda tek seferde tüketimi sindirimi zorlayabileceği için, eritritolü bir mucizeymişçesine tüm beslenmenin merkezine şekerin sağlıklı alternatifi olarak değil; şekerden uzaklaşırken arada sırada kullanılabilecek ölçülü bir ara basamağa koymak ihtiyatlı ve önerilecek yaklaşım olur.

Kaynakça

1. Munro IC, Berndt WO, Borzelleca JF, Flamm G, Lynch BS, Kennepohl E, Bär EA, Modderman J. Erythritol: an interpretive summary of biochemical, metabolic, toxicological and clinical data. Food Chem Toxicol. 1998;36(12):1139-1174. doi:10.1016/s0278-6915(98)00091-x Kaynağı aç ↗ ↩
2. Grembecka M. Sugar alcohols: their role in the modern world of sweeteners: a review. Eur Food Res Technol. 2015;241(1):1-14. doi:10.1007/s00217-015-2437-7 Kaynağı aç ↗ ↩
3. Regnat K, Mach RL, Mach-Aigner AR. Erythritol as sweetener: wherefrom and whereto? Appl Microbiol Biotechnol. 2018;102(2):587-595. doi:10.1007/s00253-017-8654-1 Kaynağı aç ↗ ↩
4. Livesey G. Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties. Nutr Res Rev. 2003;16(2):163-191. doi:10.1079/NRR200371 Kaynağı aç ↗ ↩
5. Noda K, Nakayama K, Oku T. Serum glucose and insulin levels and erythritol balance after oral administration of erythritol in healthy subjects. Eur J Clin Nutr. 1994;48(4):286-292. Kaynağı ara ↗ ↩
6. Hiele M, Ghoos Y, Rutgeerts P, Vantrappen G. Metabolism of erythritol in humans: comparison with glucose and lactitol. Br J Nutr. 1993;69(1):169-176. doi:10.1079/bjn19930019 Kaynağı aç ↗ ↩
7. EFSA Panel on Food Additives and Flavourings (FAF). Re-evaluation of erythritol (E 968) as a food additive. EFSA J. 2023;21(12):e8430. doi:10.2903/j.efsa.2023.8430 Kaynağı aç ↗ ↩
8. Wölnerhanssen BK, Meyer-Gerspach AC, Beglinger C, Islam MS. Metabolic effects of the natural sweeteners xylitol and erythritol: a comprehensive review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2020;60(12):1986-1998. doi:10.1080/10408398.2019.1623757 Kaynağı aç ↗ ↩
9. Arrigoni E, Brouns F, Amadò R. Human gut microbiota does not ferment erythritol. Br J Nutr. 2005;94(5):643-646. doi:10.1079/bjn20051546 Kaynağı aç ↗ ↩
10. Storey D, Lee A, Bornet F, Brouns F. Gastrointestinal tolerance of erythritol and xylitol ingested in a liquid. Eur J Clin Nutr. 2007;61(3):349-354. doi:10.1038/sj.ejcn.1602532 Kaynağı aç ↗ ↩
11. Mäkinen KK. Gastrointestinal disturbances associated with the consumption of sugar alcohols with special consideration of xylitol: scientific review and instructions for dentists and other health-care professionals. Int J Dent. 2016;2016:5967907. doi:10.1155/2016/5967907 Kaynağı aç ↗ ↩
12. Witkowski M, Wilcox J, Province V, Wang Z, Nemet I, Tang WHW, Hazen SL. Ingestion of the non-nutritive sweetener erythritol, but not glucose, enhances platelet reactivity and thrombosis potential in healthy volunteers. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2024;44(9):2136-2141. doi:10.1161/ATVBAHA.124.321019 Kaynağı aç ↗ ↩
13. Oku T, Okazaki M. Laxative threshold of sugar alcohol erythritol in human subjects. Nutr Res. 1996;16(4):577-589. doi:10.1016/0271-5317(96)00036-X Kaynağı aç ↗ ↩
14. Tetzloff W, Dauchy F, Medimagh S, Carr D, Bär A. Tolerance to subchronic, high-dose ingestion of erythritol in human volunteers. Regul Toxicol Pharmacol. 1996;24(2 Pt 2):S286-S295. doi:10.1006/rtph.1996.0110 Kaynağı aç ↗ ↩
15. Overduin J, Collet TH, Medic N, Henning E, Keogh JM, Forsyth F, et al. Failure of sucrose replacement with the non-nutritive sweetener erythritol to alter GLP-1 or PYY release or test meal size in lean or obese people. Appetite. 2016;107:596-603. doi:10.1016/j.appet.2016.09.009 Kaynağı aç ↗ ↩
16. Wölnerhanssen BK, Meyer-Gerspach AC, Arduini A, D'Alessandro A, Gronda E, Carugo S, et al. Sweeteners: erythritol, xylitol and cardiovascular risk: friend or foe? Cardiovasc Res. 2025;121(9):1319-1329. doi:10.1093/cvr/cvaf091 Kaynağı aç ↗ ↩
17. Witkowski M, Nemet I, Alamri H, Wilcox J, Gupta N, Nimer N, et al. The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk. Nat Med. 2023;29(3):710-718. doi:10.1038/s41591-023-02223-9 Kaynağı aç ↗ ↩
18. Abushamat LA, Yu B, Hoogeveen RC, Sun C, Cheng C, Hartig SM, et al. Erythritol, erythronate, and cardiovascular outcomes in older adults in the ARIC study. JACC Adv. 2025;4(3):101605. doi:10.1016/j.jacadv.2025.101605 Kaynağı aç ↗ ↩
19. Mazi TA, Stanhope KL. Elevated erythritol: a marker of metabolic dysregulation or contributor to the pathogenesis of cardiometabolic disease? Nutrients. 2023;15(18):4011. doi:10.3390/nu15184011 Kaynağı aç ↗ ↩
20. Ortiz SR, Field MS. Mammalian metabolism of erythritol: a predictive biomarker of metabolic dysfunction. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2020;23(5):296-301. doi:10.1097/MCO.0000000000000665 Kaynağı aç ↗ ↩
21. Khafagy R, Paterson AD, Dash S. Erythritol as a potential causal contributor to cardiometabolic disease: a Mendelian randomization study. Diabetes. 2024;73(2):325-331. doi:10.2337/db23-0330 Kaynağı aç ↗ ↩
22. Sun Y, Sun D, Wu J, Peng Z, Jin J. Role of erythritol in coronary heart disease, ischemic stroke, and venous thromboembolism: a Mendelian randomization analysis. Medicine (Baltimore). 2025;104(43):e45187. doi:10.1097/MD.0000000000045187 Kaynağı aç ↗ ↩
23. Fan J, Hu Y, Zhang J, Chen J, Yuan Y, Yu B. Associations between artificial sweeteners and cardiovascular disease, stroke, and diabetes: a Mendelian randomization study. Am J Prev Cardiol. 2025;24:101325. doi:10.1016/j.ajpc.2025.101325 Kaynağı aç ↗ ↩
24. Bennett JS. Structure and function of the platelet integrin alphaIIbbeta3. J Clin Invest. 2005;115(12):3363-3369. doi:10.1172/JCI26989 Kaynağı aç ↗ ↩
25. Merten M, Thiagarajan P. P-selectin expression on platelets determines size and stability of platelet aggregates. Circulation. 2000;102(16):1931-1936. doi:10.1161/01.cir.102.16.1931 Kaynağı aç ↗ ↩
26. U.S. Food and Drug Administration. GRAS Notice No. 76: Erythritol (Cerestar Holding B.V.). FDA response: no questions; 11 September 2001. https://www.hfpappexternal.fda.gov/scripts/fdcc/index.cfm?set=GRASNotices&id=76 Kaynağı aç ↗ ↩