Görsel: dyteris.com
Yemek ve Kontrol
Kalori saymak, telafi etmek, yasaklamak; kontrolü sürdürmenin yolları gibi görünür ama çoğu zaman kısır döngüye dönüşür. Yemekle sağlıklı ve sürdürülebilir bir ilişki nasıl kurulur?
Uzm. Dyt. Deniz Eriş1 dk okumaKalori saymak, telafi etmek, yasaklamak; kontrolü sürdürmenin yolları gibi görünür ama çoğu zaman kısır döngüye dönüşür. Yemekle sağlıklı ve sürdürülebilir bir ilişki nasıl kurulur?
Uzm. Dyt. Deniz Eriş1 dk okumaGörsel: dyteris.com
İçindekiler
Önemli Noktalar
- Yemek bağlamında "kontrol"; sürekli farklı diyetler denemek, aç olsanız bile yemekten kaçınmak, kalori saymak, belirli besin gruplarını tamamen elemek veya aşırı egzersiz gibi telafi edici davranışlarla kendini gösterebilir.
- Yeme konusunda sıkıntı veren düşünceleri yönetmek için kısıtlayıcı yeme ve egzersiz alışkanlıklarını sürdürmek zorunda hissetmek, bu döngüyü yeniden gözden geçirmeyi gerektirir.
- Ağır bir öğünü daha hafif bir öğünle "dengelemenin" kimi için sağlıklı, kimi için ciddi bir tetikleyici olarak yaşanması, bireysel psikolojinin yemek ve kontrol ilişkisini nasıl şekillendirdiğini gösterir.
- Kontrol duygusunun sağladığı görünürdeki "faydaları" bırakmayı denemek, bedeni ve zihni özgürleştirmek için sağlıklı bir adım olabilir.
Bu yazıda yeme ve beslenme bağlamında "kontrol" kavramının ne anlama geldiğini ele alıyoruz. Bazı insanlar için kontrol şu şekillerde kendini gösterir:
- Düzenli olarak farklı diyetler denemek
- Ağır bir öğünün ardından aç olsanız bile yemekten kaçınmak
- Kalori saymak
- Karbonhidrat veya yağ gibi belirli besin gruplarını tamamen elemek
- Aşırı egzersiz, ilaç kötüye kullanımı veya çıkarma gibi telafi edici davranışlarda bulunmak
Eğer yeme konusunda sizi sıkıntıya sokan sağlıksız düşünceler taşıyor, ama bunları yönetmek için kısıtlayıcı yeme ve egzersiz alışkanlıklarını sürdürmek zorunda hissediyorsanız, bu döngüyü yeniden gözden geçirmeye değer.
Yemek üzerinde kontrol kurma çabası dışarıdan disiplin gibi görünebilir. Oysa sizi sıkıntıya sokan düşünceleri yönetmek için kısıtlayıcı alışkanlıkları sürdürmek zorunda hissediyorsanız, bu bir irade meselesi değil; yeniden gözden geçirilmeyi hak eden bir döngüdür.
Temel Mesaj
Nasıl göründüğünüz ve hissettiğiniz adına, bu kontrol duygusunun sağladığı "faydaları" bırakmayı denemelisiniz; böylece bedeninizi ve zihninizi özgürleştirmek için sağlıklı adımlar atabilirsiniz.
Düşündüren Bir Soru
Burada önemli bir soru var: Neden bazı insanlar ağır bir öğünü daha hafif bir öğünle "dengelemeyi" sağlıklı görürken, bazıları bunu "ciddi bir tetikleyici" olarak yaşar? Bu ayrım, bireysel psikolojinin yemekle ve kontrolle olan ilişkimizi nasıl şekillendirdiğini ortaya koyar.
Aynı davranış kimi için sağlıklı bir denge, kimi için ciddi bir tetikleyici olabilir. Yemekle ilişkiniz size yük olmaya başladıysa bu döngüyü tek başınıza çözmek zorunda değilsiniz; uygun bir uzmandan psikolojik destek almak, bedeninizi ve zihninizi özgürleştirmek için sağlıklı bir adımdır.
Sık sorulan sorular
Yemekte "kontrol" nasıl kendini gösterir?
Sürekli farklı diyetler denemek, aç olsanız bile yemekten kaçınmak, kalori saymak, karbonhidrat veya yağ gibi besin gruplarını tamamen elemek ya da aşırı egzersiz gibi telafi edici davranışlar şeklinde ortaya çıkabilir.
Kısıtlayıcı yeme alışkanlıkları ne zaman gözden geçirilmeli?
Yeme konusunda sizi sıkıntıya sokan düşünceleriniz varsa ve bunları yönetmek için kısıtlayıcı yeme ve egzersiz alışkanlıklarını sürdürmek zorunda hissediyorsanız, bu döngüyü gözden geçirmeye değer.
Ağır bir öğünü hafif bir öğünle dengelemek sağlıklı mı?
Kişiye göre değişir. Bazıları için sağlıklı bir denge iken, bazıları için ciddi bir tetikleyici olabilir; bu ayrım bireysel psikolojiden kaynaklanır.
Kontrol duygusundan vazgeçmek neden önerilir?
Çünkü bu kontrolün sağladığı görünürdeki faydalardan vazgeçmek, bedeni ve zihni özgürleştirmek için sağlıklı bir adım olabilir.
Yazan
Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik'ten mezun oldum; ardından ABD'de Plymouth State University'de Public Health Education & Promotion yüksek lisansımı ve yeme bozuklukları üzerine graduate certificate'imi tamamladım.
10 yılı aşkın klinik deneyimle kilo yönetimi, metabolik sağlık ve yeme bozukluğu alanlarında danışmanlık veriyorum.
Bursa Nilüfer'deki ofisimde yüz yüze, tüm Türkiye'den ve yurt dışından online danışan kabul ediyorum; nasıl çalıştığımı hizmetler sayfasında anlattım.
Bilgilendirme: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar almadan önce doktorunuza ya da bir uzmana danışın.
