Zayıflama İğnesi Kas Kaybettirir mi, Nasıl Beslenmeli?

Zayıflama iğnesi olarak bilinen GLP-1 temelli bir ilaca başladığınızda iştahınız belirgin biçimde azalabilir. Bir ay öncesine kadar hayal bile edemeyeceğiniz bir şey, yani yemeğin yarısında çatalı bırakmak, artık gününüzün sıradan bir tecrübesi haline geldi.

Porsiyonlarınız bu kadar azalmışken aklınıza bir sorunun gelmesi çok normal: "Zaten çok daha az yiyorum, ne yediğimin ne önemi var?"

Bu çok doğal, çünkü birkaç lokmada doymak bir irade meselesi değil, ilacın beklenen etkisi. Ancak iştah azaldığında düşen yalnız yenen miktar; bedenin proteine, vitamin ve mineral gibi mikro besinlere ve sıvıya duyduğu ihtiyaç azalmıyor. Bu yüzden azalan öğünlerinizde besin değeri yüksek seçimler yapmanız çok önemli.

Zayıflama iğneleri iştahı nasıl azaltır?

İştahınızdaki bu belirgin azalma, bedeninizin kendi ürettiği tokluk hormonlarının etkisinin taklit edilmesinden kaynaklanır. Son dönemde zayıflama iğnesi olarak kullanılan semaglutid ve tirzepatid, öğünden sonra bağırsaktan salınan ve tokluk hissi veren GLP-1 hormonunun etkisini kopyalayan ilaçlar; tirzepatid buna GIP adlı ikinci bir bağırsak hormonunun etkisini de eklemekte.³

Hayvan çalışmalarına göre bu hormonlar, beynin tokluk ve açlık merkezlerindeki sinir hücrelerine etki ederek yenen miktarı azaltıyor.³ İnsanda tedavinin ilk günlerinde yapılan beyin görüntüleme çalışmalarında da GLP-1 etkili ilaçlar, yiyecek resimleri gösterildiğinde beynin iştah ve haz duygusuyla ilgili bölgelerindeki hareketlenmeyi azaltmış.^{27, 28} Semaglutid kullananlar ise ilaç almayanlara göre daha seyrek yiyecek isteği duyduklarını bildirmekte.^{24, 29}

Bu ilaçların bir diğer etkisi de midenin boşalmasını yavaşlatmak; yemek midede daha uzun kaldığı için tokluk hissi de uzamakta. Çalışmaların ortak sonucuna göre katı bir öğünün yarısının mideden çıkması ortalama yarım saatten biraz fazla gecikir; sıvılarda ise belirgin bir gecikme görülmüyor.³¹ Bu etki öğünün ilk saatinde belirgin değil.^{29, 30} Mide boşalmasındaki yavaşlamanın tedavi sürdükçe azalıp azalmadığı konusunda çalışmalar ayrışıyor; mide etkisi azalsa bile bu, iştahı azaltan etkinin de kaybolduğu anlamına gelmez.^{3, 31, 34}

GLP-1 tedavisinde öğün sırası ve protein ihtiyacı

İştahınız azaldığında öğününüzü belli bir önceliğe göre hazırlamak gerekli. Önce öğünde yeterli proteini tutturmalı, bunu yaparken de günlük kalori alımının aşırı ve uzun süre düşmesine izin vermemeliyiz. Bulantı ya da kabızlık yaşıyorsanız öğünlerin yapısını buna göre ayarlamak mantıklı, ancak protein hedefini düşürmek doğru olmaz.

Bu önceliğin nedeni, aldığınız kalori azaldığında bedende kas proteininin yapıldığından daha hızlı yıkılması ve amino asitlerin enerji kaynağı olarak da kullanılmaya başlaması.⁷ Protein alımı çok düştüğünde kas kaybı ve buna bağlı güç ve işlev kaybı riski artmakta; yeterli protein ise kası en iyi, düzenli kuvvet çalışmasıyla birlikte korumakta.¹²

Az yerken ilk bakmamız gereken yer, gün içinde toplam ne kadar protein aldığımız. Çalışmalara göre kalori alımının azaltıldığı dönemde vücut ağırlığının kilogramı başına günde 1,3 gramın üzerindeki protein alımı kas kütlesini korumaya yardımcı olabilir, 1,0 gramın altında kalmak ise kas kaybıyla ilişkili bulunmuş.⁴ Örneğin 80 kilo bir yetişkin için bu, günde 104 gramın üzerinde protein demek.

Bu dönemde sizi zorlayan çoğu zaman ne kadar protein almanız gerektiğini bilmek değil, bu miktarı azalan öğünlerinize sığdırmak. Bunun için öğüne proteinle başlamak işinizi kolaylaştırmakta, çünkü doygunluk erken gelse bile protein öğünün başında alınmış olur.¹² Yeme sırası kan şekerini de etkilemekte; tip 2 diyabeti olan kişilerle yapılan çalışmalarda, aynı öğünde önce protein ve sebze, en son ekmek gibi karbonhidrat kaynakları yendiğinde yemek sonrası kan şekeri yükselişi daha düşük bulunmuş.^{15, 16, 33} Katı bir öğün zor geldiği günlerde süt, yoğurt, ayran ve kefir gibi sıvı kaynaklara yönelmek de mantıklı bir yol.¹²

Her öğününüzde belirgin bir protein kaynağı bulunmalı. GLP-1 tedavisi için ABD'de beslenme, obezite ve yaşam tarzı tıbbı alanındaki dört derneğin hazırladığı ortak tavsiye, bu dönemde az yer kaplayan ve besin değeri yüksek protein kaynaklarını öne çıkarmakta; bunların başlıcaları yumurta, süzme yoğurt, lor peyniri, balık ve kuruyemiş.¹² Tavuk ve yağsız kıyma da küçük porsiyonlarda bol protein sağlayan, mutfağımızın tanıdık seçenekleri arasında; aynı tavsiyede kırmızı etin ölçülü tüketilmesi önerilmekte.¹² Yemekle hedefe ulaşmakta zorlandığınız günlerde protein tozuyla hazırlanan bir içecek de aradaki açığı kapatmaya yardımcı olabilir.¹²

Zayıflama iğnesiyle kilo verirken kas kaybı

Yeterli proteini alsanız bile iştahınız baskılandıkça günlük kalori alımınızın kendiliğinden çok düşük düzeylere inmesi mümkün.¹² Kalori açığı çok arttığında yukarıda değindiğimiz yıkım hızlanır ve yüksek proteinin kası koruyan etkisi zayıflamakta.^{7, 12} Ortak tavsiyenin proteinin yanında yeterli kalori alımını da gözetmeyi önermesinin nedeni bu.¹²

Böyle bir dönemde gününüzün akışına da dikkatle bakabilirsiniz. Gün ortasında belirgin bir halsizlik çöküyorsa, masa başında dikkatiniz sık sık dağılıyorsa, çevrenizdekiler rahatken siz üşüyorsanız, tarakta kalan saç her zamankinden fazlaysa, kadınlarda adet düzeni bozulduysa ya da antrenmandaki performansınız gözle görülür biçimde düştüyse, bunlar yediklerinizin ve beslenme düzeninizin gözden geçirilmesi gerektiğini düşündüren pratik işaretler olabilirler.

Kalori çok düşerse metabolizma yavaşlar mı?

Kilo verdikçe enerji harcamasının bir miktar azalması beklenen bir şey, çünkü bedeninizdeki doku azalmakta. Kalori alımı belirgin biçimde kısıldığında ise beden, harcamasını bu doku kaybının açıklayabileceğinden de fazla düşürebilir; bu duruma adaptif termogenez ya da metabolik adaptasyon deniyor.^{17, 22} Bu ek tasarrufun bir kısmı kasların aynı işi daha az enerjiyle yapmaya başlamasından, bir kısmı da metabolizmayı hızlandıran sinir sistemi uyarısının ve tiroit hormonunun azalmasından kaynaklanır.¹⁷

Ek düşüşün büyüklüğü, kısıtlamanın sertliğine ve ölçüm yöntemine göre değişmekte. Ölçülü bir kalori kısıtlamasında harcama, kaybedilen dokunun açıklayabileceğinden yaklaşık %6 daha düşük bulunmuş ve kısıtlama iki yıl sürdüğünde de bu fark ortadan kalkmamış.^{20, 21} Kilonun en az %10'unu verip yeni kilosunu koruyan kişilerin ölçüldüğü küçük çalışmalarda ise fark %10-15'e, yani günde 300-400 kaloriye kadar çıkmakta; bu farkın büyük bölümü dinlenirken değil, gün içindeki hareketlerde harcanan enerjiden geliyor.¹⁷ Yöntemi daha güçlü çalışmalarda ise ek düşüş genellikle daha az, kimi zaman ölçülemeyecek düzeyde.²²

Bu ek düşüşün ne kadar sürdüğü konusunda çalışmalar ayrışıyor. Kilo verme bittikten sonra kilonun birkaç hafta sabit tutulduğu çalışmalarda ek düşüş yarı yarıya azalmış ve bir yıl sonra ölçülemeyecek düzeye inmiş.^{18, 22} Kiloyu uzun süre düşük tutan küçük gruplarda ise ek düşüşün aylar, hatta yıllar boyunca sürdüğü bildirilmekte.¹⁷ Tirzepatid ve semaglutid çalışmalarında ilacın bu ek düşüş üzerinde belirgin bir etkisi görülmemiş.^{23, 24}

Bu yüzden iştahınız izin veriyor diye kalori alımınızı en alt sınıra çekmek yerine yeterli düzeyde tutmak, hem kaslarınızı hem de günlük enerji harcamanızı korumanın ilk adımı.^{12, 18} Ağırlık ya da direnç bandıyla yapılan kuvvet çalışması, yani direnç egzersizi, dinlenirken harcadığınız enerjiyi bir miktar artırabilir.²⁵ Kilo verirken direnç egzersizi yapan kişilerde dinlenme harcamasının kasla birlikte korunduğu da görülmüş.²⁶

İğne ile "kaybedilen kilonun dörtte biri kas" ifadesi doğru mu?

Kas kaybı konusunda sık duyulan bu sözün aslında bir dayanağı var. Tirzepatid ile yapılan büyük bir ilaç araştırmasında (SURMOUNT-1) vücut yapısı ölçülen katılımcılarda verilen kilonun yaklaşık dörtte biri yağsız kütleden, yani yağ dışındaki dokulardan gelmiş.¹

İlaç yerine etkisiz bir iğne alan karşılaştırma grubunda da verilen kilonun yağ ve yağsız kütle arasındaki dağılımı neredeyse aynı çıkmış; yalnız diyetle kilo verenlerde de benzer oranlar bildirilmekte.¹ Yani verdiğiniz kilonun bir kısmının yağ dışı dokudan gelmesi ilaca özgü değil, kilo vermenin kendisinden kaynaklanır.

Oran ilaçtan ilaca ve çalışmadan çalışmaya belirgin biçimde değişse de çok sayıda çalışmayı birleştiren bir analizde ortalama pay yine dörtte bir dolayında bulunmuş.^{2, 10}

Bir ek daha yapalım: Yağsız kütle de doğrudan dümdüz kas demek değil; ölçüm raporundaki bu değer kasın yanında organları ve vücut sıvılarını da kapsamakta.^{1, 2} Bu yüzden tartıda ya da raporda gördüğünüz düşüşün tamamını kas kaybı saymamak gerekli.

Yağsız kütle miktarı kilogram olarak azalsa da vücut ağırlığınız içindeki oranı başlangıca göre düşmüyor, bu da kaybın ağırlıkla yağdan geldiğini göstermekte.^{9, 10} Raporda yağsız kütlenin azaldığını gördüğünüzde paniklemek yerine gücünüzün ve günlük işlerinizin nasıl gittiğine bakmanızı öneririm; ileri yaştaysanız ya da ağır bir hastalığınız varsa kas kaybı riskini ayrıca göz önünde tutmak gerekir.²

Kas dokusunu doğrudan gösteren manyetik rezonans çalışmalarında, zayıflama iğneleriyle kas hacminde bir azalma görülse de bu azalma, verilen kilo, yaş ve sağlık durumu göz önüne alındığında büyük ölçüde beklenecek düzeyde kalmış. Aynı çalışmalarda kas dokusunun içine yerleşen yağın azaldığı da bildirilmekte. Kasın içindeki yağın azalması kasın gücü ve işleyişi açısından olumlu bir işaret olduğu için bu bulgu, güç kaybı olasılığının sanıldığı kadar yüksek olmadığını düşündürür.²

Direnç egzersizi ve spor türleri

Öğünleriniz bedeninize gereken enerjiyi sağlar; kas dokusuna "burada kal" diyen ise spor, yani ağırlık kaldırarak kaslarınızı çalıştırmanız. Kalori kısıtlamasına direnç antrenmanı (ağırlık ya da direnç bandıyla yapılan kuvvet çalışması) eklendiğinde vücut yağ oranı belirgin biçimde düşerken yağsız kütle korunmakta.⁵ Kuvvet çalışmasını kalori kısıtlamasıyla birleştiren programlarda, hiçbir şey yapmayanlara göre yağ kütlesi ortalama 5 kilonun üzerinde daha fazla azalırken yağsız kütle neredeyse yerinde kalıyor.⁵ İleri yaştaki kişilerde de yalnız diyet yapanlarla karşılaştırıldığında, diyete kuvvet çalışması ekleyenlerde diyetin tek başına yol açtığı yağsız kütle kaybının neredeyse tamamı önlenmiş.³²

Dünya Sağlık Örgütü yetişkinlere haftada en az iki gün, büyük kas gruplarını çalıştıran kas güçlendirici egzersiz önermekte.¹¹ GLP-1 tedavisi için hazırlanan ortak uzman tavsiyesi ise bu dönemde haftada en az üç kuvvet antrenmanını ve en az 150 dakika orta tempolu aerobik egzersizi, yani tempolu yürüyüş ya da bisiklet gibi nefesinizi hızlandıran hareketleri hedef olarak gösterir.¹²

Hangi sporlar kası korur?

Kası korumada en etkili yol, kasın bir dirence karşı çalıştığı egzersizler. Bu kasılma kas proteini yapımını uyararak kalori açığında kasın yıkımla kaybettiğini kısmen dengeler.^{5, 7} Ağırlık ve direnç bandının yanında şınav, çömelme ve öne adım gibi kendi vücut ağırlığınızla yapılan hareketler de bu gruba girmekte.

Yürüyüş, bisiklet ve yüzme gibi aerobik egzersizler kalp ve damar sağlığı için değerli, ama kilo verirken kası korumakta tek başına yeterli görünmemekte. Kilo verirken yalnız aerobik egzersiz yapanlarda yağsız kütle kaybı, direnç egzersizi ya da ikisini birlikte yapanlara göre daha fazla görülür.^{12, 13} İleri yaştaki yetişkinlerle yapılan bir çalışmada ise yürümek ve merdiven çıkmak gibi günlük işlerdeki en belirgin iyileşme, iki egzersizin birlikte yapıldığı programda görülmüş.¹³

Kasın güçlenmeye devam etmesi için onu zamanla biraz daha zorlamak gerekli. Bunu kaldırdığınız ağırlığı, bir hareketi art arda kaç kez yaptığınızı ya da bu hareketi kaç tur tekrarladığınızı kademeli olarak artırarak yapabilirsiniz. Sağlıklı yetişkinlerde yapılan çalışmaların toplu değerlendirmesine göre direnç egzersizinin her biçimi kas gücünü artırmakta; gücü en çok artıranlar ise daha ağır ağırlıklarla yapılan çalışma biçimleri.¹⁴ Egzersize bağlı kas ve eklem sakatlıkları da bildirildiği için hareketi önce hafif bir ağırlıkla doğru öğrenip ağırlığı sonra yavaş yavaş artırabilirsiniz.¹³

Bulantı, kabızlık ve iştahsızlık

Öğünlerinizi ve antrenmanınızı düzenlerken sindirim yakınmalarını da hesaba katmak gerekli, çünkü iğnenin dozu artırılan dönemlerde bulantı, kusma ve ishal sıklaşabilir.^{6, 8} Semaglutid çalışmalarında iğne kullananların yarısına yakınında bulantı, yaklaşık üçte birinde ishal, dörtte birinde kusma görülmekte; ilaç yerine etkisiz iğne alan karşılaştırma gruplarında bu oranlar belirgin biçimde daha düşük.⁸ Yakınmaların neredeyse tamamı hafif ya da orta şiddette seyrediyor.⁸ Tipik bir bulantı dönemi bir hafta kadar, ishal ve kusma ise birkaç gün sürmekte; yakınmalar en çok doz artırıldığı sırada ya da hemen sonra başlar, görülme oranı ise tedavinin beşinci ayı civarında en yüksek düzeye çıkıp sonra azalmakta.⁸ Tirzepatid çalışmalarında da yakınmalar çoğunlukla doz artırma döneminde ortaya çıkıyor; büyük kısmı ciddi değil.⁶

Midenizin bulandığı bir günde bulantıyı zayıflamanın bedeli sayıp "bulantımı hafifletirsem kilo vermem yavaşlar mı?" diye düşünebilirsiniz. Oysa tirzepatid ve semaglutid çalışmalarında bu yakınmaları yaşayanların verdiği kilo, yaşamayanlarınkine benzer bulunmuş; bu yakınmaların verilen kilodaki payı da düşük kalmış.^{6, 8} Yani bulantınızı ya da ishalinizi öğün düzeniyle hafifletmeniz kilo hedefinizden vazgeçmek değil.

Sindirim yakınmalarını hafifletmenin yolu, hangisini yaşadığınıza göre değişmekte. Mide bulantısında ilk adım öğün düzenini değiştirmek. Midenizin bulandığı ve yan etkilerin yoğunlaştığı günlerde porsiyonlarınızı azaltıp öğünlerinizi sıklaştırmanızı, yağı ve baharatı bol hazırlıkları da bu dönem geçene kadar azaltmanızı önermekteyiz.¹² Sıvıyı da yemeğin yanında değil, öğün aralarında almanız şişkinliği önlemek adına daha uygun olacaktır.

Kusma ya da ishal yaşadığınız günlerde öncelik, kaybettiğiniz sıvıyı yerine koymak. Kusma büyük öğünlerden sonra daha sık görüldüğü için porsiyonları azaltmak kusma olasılığını da düşürmeye yardımcı olur.¹²

Kabızlık şikayeti mevcutsa lifi bir anda değil yavaş yavaş artırmak, bunu yaparken de içtiğiniz sıvıyı çoğaltmak ilk öneri olur.¹² Kabızlık öteki sindirim yakınmalarına göre daha uzun sürebilmekte; tipik bir kabızlık dönemi semaglutid çalışmalarında bir buçuk ay kadar, ilaç yerine etkisiz iğne alanlarda da bir aydan uzun sürmüş.⁸ İğne kullananlar için hazırlanan ortak beslenme tavsiyesi, lifi artırırken kuru erik gibi kurutulmuş meyvelerden de yararlanılabileceğini belirtiyor.¹²

İştahsızlık uzadığında ise öğünü atlamak yerine porsiyonu küçük ama besin yoğun, yani az miktarda bile besleyici değeri yüksek yiyeceklere geçmeyi düşünebiliriz. Uzun süre aç kalmak bulantıyı artırabildiği ve ardından şekerli yiyeceklere yöneltebildiği için ortak beslenme tavsiyesi, hafif bir kahvaltının ardından üç dört saatte bir az miktarda yemeyi ve bu sırada yeterli sıvı almayı öneriyor.¹² Kalori alımı uzun süre kadınlarda günde 1200, erkeklerde 1800 kalorinin altında kaldığında demir, kalsiyum, B12 ve D vitamini gibi besin öğelerini yeterince almak zorlaşabilir; öğünleri bu besin öğelerinin kaynaklarıyla hazırlamak bu yüzden önemli.¹²

Yine de beslenmeyle hafifletebileceğiniz yakınmaların bir sınırı var. Dinmeyen ve sıvı almayı engelleyen kusma, şiddetli ve sürekli karın ağrısı, kanlı dışkı, belirgin susuzluk belirtileri, yeni başlayan ya da kötüleşen çarpıntı ve baş dönmesi beslenmeyle çözülecek bir sorun değil; bu durumlar tıbbi değerlendirme gerektirir.

Bazı durumlarda ise beslenme düzeninin kişiye özel kurulması gerekli. Böbrek hastalığı, gebelik, emzirme ya da yeme bozukluğu öyküsü varsa protein hedefi ve enerji ihtiyacı tedavinizi yürüten hekimle birlikte belirlenmeli.

Zayıflama iğnesi kullanırken beslenmede aklınızda kalması gerekenler

Kısacası daha az yemeniz ilacın beklenen etkisi; önemli olan, azalan porsiyonlarınızda proteine, sebzeye ve sıvıya yeterince yer açmak.

Bu dönemde elinizdeki üç araç protein, enerji ve spor. Her öğünde yeterli protein almak, az yemeyi enerjinizi gereğinden fazla düşürecek noktaya vardırmamak ve kaslarınızı direnç egzersiziyle düzenli olarak çalıştırmak bu dönemin önceliği olmalı. Yemeğin yarısında çatalı bıraktığınız günlerde de önce bu üçüne bakmalı ve süreci takip ederek gerekirse bireysel destek almalısınız. İlaç beslenme eğitiminin yerine geçmez; size beslenmeyi öğrenmek ve daha kolay diyet yapmak için bir aralık sunar.

Bilgilendirme: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar almadan önce doktorunuza danışmalısınız. Kaynak seçimimi ve güncelleme ilkelerimi Yazı ilkelerim sayfasında bulabilirsiniz.

Sitede paylaşılan tüm içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar almadan önce doktorunuza danışmalısınız. Kaynak seçimimi ve güncelleme ilkelerimi Yazı ilkelerim sayfasında bulabilirsiniz.

Yazan

Diyetisyen Deniz Eriş

Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik'i 2014'te, yüksek lisansımı da 2016'da ABD'deki Plymouth State University'de yeme davranışı ve yeme bozuklukları üzerine uzmanlaşarak tamamladım.

2018'den beri Bursa Nilüfer'deki kliniğimde danışan görüyor ve tüm dünya ile online olarak çalışıyorum. Bana ve çalışma sistemime dair ek bilgi için çalışma alanlarım ve hizmetlerim sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynakça

1. Look M, Dunn JP, Kushner RF, Cao D, Harris C, Hunter Gibble T, Stefanski A, Griffin R. Body composition changes during weight reduction with tirzepatide in the SURMOUNT-1 study of adults with obesity or overweight. Diabetes Obes Metab. 2025;27(5):2720-2729. doi:10.1111/dom.16275 Kaynağı aç ↗ ↩
2. Neeland IJ, Linge J, Birkenfeld AL. Changes in lean body mass with glucagon-like peptide-1-based therapies and mitigation strategies. Diabetes Obes Metab. 2024;26 Suppl 4:16-27. doi:10.1111/dom.15728 Kaynağı aç ↗ ↩
3. Liu QK. Mechanisms of action and therapeutic applications of GLP-1 and dual GIP/GLP-1 receptor agonists. Front Endocrinol. 2024;15:1431292. doi:10.3389/fendo.2024.1431292 Kaynağı aç ↗ ↩
4. Kokura Y, Ueshima J, Saino Y, Maeda K. Enhanced protein intake on maintaining muscle mass, strength, and physical function in adults with overweight/obesity: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr ESPEN. 2024;63:417-426. doi:10.1016/j.clnesp.2024.06.030 Kaynağı aç ↗ ↩
5. Lopez P, Taaffe DR, Galvão DA, Newton RU, Nonemacher ER, Wendt VM, Bassanesi RN, Turella DJP, Rech A. Resistance training effectiveness on body composition and body weight outcomes in individuals with overweight and obesity across the lifespan: A systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2022;23(5):e13428. doi:10.1111/obr.13428 Kaynağı aç ↗ ↩
6. Rubino DM, Pedersen SD, Connery L, Cao D, Chigutsa F, Stefanski A, Brumm JF, Griffin R, Gerber C. Gastrointestinal tolerability and weight reduction associated with tirzepatide in adults with obesity or overweight with and without type 2 diabetes in the SURMOUNT-1 to -4 trials. Diabetes Obes Metab. 2025;27(4):1826-1835. doi:10.1111/dom.16176 Kaynağı aç ↗ ↩
7. Carbone JW, Pasiakos SM. Dietary Protein and Muscle Mass: Translating Science to Application and Health Benefit. Nutrients. 2019;11(5):1136. doi:10.3390/nu11051136 Kaynağı aç ↗ ↩
8. Wharton S, Calanna S, Davies M, Dicker D, Goldman B, Lingvay I, Mosenzon O, Rubino DM, Thomsen M, Wadden TA, Pedersen SD. Gastrointestinal tolerability of once-weekly semaglutide 2.4 mg in adults with overweight or obesity, and the relationship between gastrointestinal adverse events and weight loss. Diabetes Obes Metab. 2022;24(1):94-105. doi:10.1111/dom.14551 Kaynağı aç ↗ ↩
9. Laverde LP, Muñoz-Velandia OM, Alfonso D, Gómez Medina AM. Effect of GLP-1 receptor agonists at doses for obesity management on muscle health: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials (RCTs). Int J Obes (Lond). 2026;50(8):1638-1646. doi:10.1038/s41366-026-02118-y Kaynağı aç ↗ ↩
10. Karakasis P, Patoulias D, Fragakis N, Mantzoros CS. Effect of glucagon-like peptide-1 receptor agonists and co-agonists on body composition: Systematic review and network meta-analysis. Metabolism. 2025;164:156113. doi:10.1016/j.metabol.2024.156113 Kaynağı aç ↗ ↩
11. Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54(24):1451-1462. doi:10.1136/bjsports-2020-102955 Kaynağı aç ↗ ↩
12. Mozaffarian D, Agarwal M, Aggarwal M, et al. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: a joint Advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and The Obesity Society. Am J Clin Nutr. 2025;122(1):344-367. doi:10.1016/j.ajcnut.2025.04.023 Kaynağı aç ↗ ↩
13. Villareal DT, Aguirre L, Gurney AB, et al. Aerobic or Resistance Exercise, or Both, in Dieting Obese Older Adults. N Engl J Med. 2017;376(20):1943-1955. doi:10.1056/NEJMoa1616338 Kaynağı aç ↗ ↩
14. Currier BS, McLeod JC, Banfield L, et al. Resistance training prescription for muscle strength and hypertrophy in healthy adults: a systematic review and Bayesian network meta-analysis. Br J Sports Med. 2023;57(18):1211-1220. doi:10.1136/bjsports-2023-106807 Kaynağı aç ↗ ↩
15. Shukla AP, Iliescu RG, Thomas CE, Aronne LJ. Food Order Has a Significant Impact on Postprandial Glucose and Insulin Levels. Diabetes Care. 2015;38(7):e98-e99. doi:10.2337/dc15-0429 Kaynağı aç ↗ ↩
16. Shukla AP, Andono J, Touhamy SH, et al. Carbohydrate-last meal pattern lowers postprandial glucose and insulin excursions in type 2 diabetes. BMJ Open Diabetes Res Care. 2017;5(1):e000440. doi:10.1136/bmjdrc-2017-000440 Kaynağı aç ↗ ↩
17. Rosenbaum M, Leibel RL. Adaptive thermogenesis in humans. Int J Obes (Lond). 2010;34 Suppl 1:S47-S55. doi:10.1038/ijo.2010.184 Kaynağı aç ↗ ↩
18. Martins C, Roekenes J, Salamati S, Gower BA, Hunter GR. Metabolic adaptation is an illusion, only present when participants are in negative energy balance. Am J Clin Nutr. 2020;112(5):1212-1218. doi:10.1093/ajcn/nqaa220 Kaynağı aç ↗ ↩
19. Müller MJ, Enderle J, Pourhassan M, et al. Metabolic adaptation to caloric restriction and subsequent refeeding: the Minnesota Starvation Experiment revisited. Am J Clin Nutr. 2015;102(4):807-819. doi:10.3945/ajcn.115.109173 Kaynağı aç ↗
20. Heilbronn LK, de Jonge L, Frisard MI, et al. Effect of 6-month calorie restriction on biomarkers of longevity, metabolic adaptation, and oxidative stress in overweight individuals: a randomized controlled trial. JAMA. 2006;295(13):1539-1548. doi:10.1001/jama.295.13.1539 Kaynağı aç ↗ ↩
21. Redman LM, Smith SR, Burton JH, Martin CK, Il'yasova D, Ravussin E. Metabolic Slowing and Reduced Oxidative Damage with Sustained Caloric Restriction Support the Rate of Living and Oxidative Damage Theories of Aging. Cell Metab. 2018;27(4):805-815.e4. doi:10.1016/j.cmet.2018.02.019 Kaynağı aç ↗ ↩
22. Nunes CL, Casanova N, Francisco R, et al. Does adaptive thermogenesis occur after weight loss in adults? A systematic review. Br J Nutr. 2022;127(3):451-469. doi:10.1017/S0007114521001094 Kaynağı aç ↗ ↩
23. Ravussin E, Sanchez-Delgado G, Martin CK, et al. Tirzepatide did not impact metabolic adaptation in people with obesity, but increased fat oxidation. Cell Metab. 2025;37(5):1060-1074.e4. doi:10.1016/j.cmet.2025.03.011 Kaynağı aç ↗ ↩
24. Blundell J, Finlayson G, Axelsen M, et al. Effects of once-weekly semaglutide on appetite, energy intake, control of eating, food preference and body weight in subjects with obesity. Diabetes Obes Metab. 2017;19(9):1242-1251. doi:10.1111/dom.12932 Kaynağı aç ↗ ↩
25. MacKenzie-Shalders K, Kelly JT, So D, Coffey VG, Byrne NM. The effect of exercise interventions on resting metabolic rate: A systematic review and meta-analysis. J Sports Sci. 2020;38(14):1635-1649. doi:10.1080/02640414.2020.1754716 Kaynağı aç ↗ ↩
26. Hunter GR, Byrne NM, Sirikul B, et al. Resistance training conserves fat-free mass and resting energy expenditure following weight loss. Obesity (Silver Spring). 2008;16(5):1045-1051. doi:10.1038/oby.2008.38 Kaynağı aç ↗ ↩
27. van Bloemendaal L, IJzerman RG, Ten Kulve JS, et al. GLP-1 receptor activation modulates appetite- and reward-related brain areas in humans. Diabetes. 2014;63(12):4186-4196. doi:10.2337/db14-0849 Kaynağı aç ↗ ↩
28. Farr OM, Sofopoulos M, Tsoukas MA, et al. GLP-1 receptors exist in the parietal cortex, hypothalamus and medulla of human brains and the GLP-1 analogue liraglutide alters brain activity related to highly desirable food cues in individuals with diabetes: a crossover, randomised, placebo-controlled trial. Diabetologia. 2016;59(5):954-965. doi:10.1007/s00125-016-3874-y Kaynağı aç ↗ ↩
29. Friedrichsen M, Breitschaft A, Tadayon S, Wizert A, Skovgaard D. The effect of semaglutide 2.4 mg once weekly on energy intake, appetite, control of eating, and gastric emptying in adults with obesity. Diabetes Obes Metab. 2021;23(3):754-762. doi:10.1111/dom.14280 Kaynağı aç ↗ ↩
30. Jensterle M, Ferjan S, Ležaič L, et al. Semaglutide delays 4-hour gastric emptying in women with polycystic ovary syndrome and obesity. Diabetes Obes Metab. 2023;25(4):975-984. doi:10.1111/dom.14944 Kaynağı aç ↗ ↩
31. Hiramoto B, McCarty TR, Lodhia NA, et al. Quantified Metrics of Gastric Emptying Delay by Glucagon-Like Peptide-1 Agonists: A Systematic Review and Meta-Analysis With Insights for Periprocedural Management. Am J Gastroenterol. 2024;119(6):1126-1140. doi:10.14309/ajg.0000000000002820 Kaynağı aç ↗ ↩
32. Sardeli AV, Komatsu TR, Mori MA, Gáspari AF, Chacon-Mikahil MPT. Resistance Training Prevents Muscle Loss Induced by Caloric Restriction in Obese Elderly Individuals: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2018;10(4):423. doi:10.3390/nu10040423 Kaynağı aç ↗ ↩
33. Saldarriaga-Callejas LM, Ratan P, Pasqualotto E, et al. Nutrient intake order on metabolic outcomes in type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Acta Diabetol. 2026;63(3):399-411. doi:10.1007/s00592-025-02586-0 Kaynağı aç ↗ ↩
34. Tronieri JS, Allison KC, DeRouen K, et al. Short- and long-term effects of semaglutide 2.4 mg on energy intake, appetite, and food reward: a 60-week, double-blind randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2026;124(2):101403. doi:10.1016/j.ajcnut.2026.101403 Kaynağı aç ↗ ↩