Ketojenik Diyet: Alışveriş Listesi
Ketojenik beslenmeye başladınız ama alışveriş listeniz yasaklardan ibaret. Manavdan hangi sebzeleri rahatça alabilirsiniz, protein tozuna ve tatlandırıcılı içeceklere de izin var mı?

Çırpılmış yumurta, avokado ve domates salatası. Görsel: Liat Portal, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; döndürüldü, kırpıldı, üzerine yazı eklendi; kapak da aynı lisansla paylaşılır
İçindekiler
Önemli Noktalar & Hap Bilgiler
- Ketojenik diyette yaprak ve çiçek sebzeler (ıspanak, brokoli, karnabahar, salatalık, semizotu) düşük net karbonhidratlı oldukları için serbestçe tüketilebilirler.
- Kereviz, enginar ve pırasa gibi bazı sebzeler karbonhidrat içeriği görece yüksek olduğu için porsiyon kontrolüyle, ölçülü tüketilmelidir.
- Adaptasyon sürecinde meyve tüketilmemesi önerilir; sonrasında çilek, ahududu, yaban mersini gibi düşük glisemik indeksli orman meyveleri küçük porsiyonlarla eklenebilir.
- Patates ve mısır gibi nişastası yüksek gıdalar hızlı şeker yükselmesi ve insülin etkisiyle ketosisi bozabildikleri için ketojenik diyette yer almazlar.
- Yıldızlı işaretlenmiş gıdalar keto-dostu olsalar da karbonhidratları görece yüksek; listede olmayan veya yıldızlı bir ürünü alırken etiketteki net karbonhidrat ve katkı maddesi içeriğini kontrol etmeniz gerekli.
- En çok sorulan besinlerin 100 gramdaki net karbonhidrat değerleri: semizotu en çok 3,4 g, salatalık 3,1 g, enginar 5,1 g, soğan ise 7,6 g net karb içeriyor.
- 100 gram bazlı değer tek başına karar verdirmez: sarımsak 100 gramda 31,0 g görünse de bir diş yaklaşık 3 gram gelir; yani bir oturuşta birkaç dişten fazlasını yemediğimiz sürece sorun yok diyebiliriz.
Ketojenik diyete başlamayı düşünüyorsanız ve hazırlık aşamalarını tamamladıysanız, bir sonraki adım mutfağınızı keto-dostu gıdalarla doldurmak ve yüksek karbonhidrat içerikli gıdaları hayat düzeninden olabildiğince uzaklaştırmak.1-2
Sebze ve Meyveler
Not: Yıldız (*) ile işaretli gıdalar keto-dostu; ancak karbonhidratları görece yüksektir; porsiyonlarına ve etiketteki net karbonhidrat miktarlarına dikkat edilerek tüketilmeliler.3-4
Ketojenik diyete uygun sebze ve meyveler:
- Marul, domates*, yeşil biber, taze soğan, maydanoz, roka, nane, dereotu, salatalık*, tere, kuzukulağı, limon*
- Ispanak, semizotu, kabak, brokoli, patlıcan, kereviz*, lahana çeşitleri, pırasa*, karnabahar, bamya, mantar, taze fasulye, enginar*
- Dağ/orman meyveleri* (çilek, ahududu, yaban mersini, böğürtlen), elma*, armut* (adaptasyon süresince meyve tüketmemenizi öneriyoruz).5-6
Adaptasyon sürecinde meyveyi tamamen bırakın. Vücudunuz yağ yakımına yerleştikten sonra çilek, ahududu, yaban mersini gibi düşük glisemik indeksli orman meyvelerini küçük porsiyonlarla ekleyebilirsiniz.
Hangi Sebze Ketojenik? Hızlı Bakış
| Sebze | Ketojenik mi? | Not |
|---|---|---|
| Ispanak, brokoli, karnabahar | Evet | Yaprak ve çiçek sebzeler keto-dostu |
| Salatalık | Evet | Düşük karbonhidrat; salatalarda serbest |
| Semizotu | Evet | Omega-3 zengini, düşük karbonhidrat |
| Enginar | Ölçülü | Karbonhidratı görece yüksek; porsiyona dikkat |
| Kereviz | Ölçülü | Kök kısmı daha karbonhidratlı |
| Pırasa | Sınırlı | Soğan-sarımsak grubu; az kullanın |
| Patates, mısır | Hayır | Nişastası yüksek; ketosisi bozar |
Pratik Kural
Yaprak ve çiçek sebzeleri (ıspanak, brokoli, karnabahar, salatalık, semizotu) rahatça tüketin; kereviz, enginar ve pırasayı porsiyon kontrolüyle sınırlayın; patates ve mısır gibi nişastalı gıdaları diyetinizden tamamen çıkarın.
Serbest sebze grubundanBuharda BrokoliBrokoli çiçekleri buharda diri kalacak şekilde kısa pişirilir, limon ve azıcık zeytinyağıyla servis edilir. Brokolileri buzlu sudan geçirmek parlak yeşil rengini korumak için iyi bir fikir.
Semizotu, Salatalık, Enginar gibi Sebzelerin Net Karbonhidrat İçerikleri Nasıl?
Aşağıdaki tablo, ketojenik diyette en çok merak edilen besinlerin 100 gramındaki net karbonhidrat değerini sunmakta. Değerler Amerika Tarım Bakanlığı'nın besin bileşimi veri tabanından alınmıştır; ölçümler çiğ ağırlık üzerinden, mısır ise haşlanmış haliyle ölçülmüş.7
Buraya kadar geldik ama hâlâ "net karbonhidrat ne?" diyorsanız: en basit haliyle ketojenik diyet.
| Besin | Net karbonhidrat |
|---|---|
| Kabak | 2,1 g |
| Domates | 2,7 g |
| Yeşil biber | 2,9 g |
| Salatalık | 3,1 g |
| Semizotu | en çok 3,4 g |
| Kapya biber | 3,9 g |
| Bamya | 4,2 g |
| Taze fasulye | 4,3 g |
| Kabak çekirdeği | 4,7 g |
| Enginar | 5,1 g |
| Soğan | 7,6 g |
| Tahin | 11,9 g |
| Pırasa | 12,3 g |
| Patates | 15,4 g |
| Mısır (haşlanmış) | 18,6 g |
| Sarımsak | 31,0 g |
Enginarın 100 gramında 5,1 g net karbonhidrat var.7 Bu değer onu serbest yeşilliklerle nişastalılar arasında bir yere koyuyor; listedeki yıldızının anlamı da bu: yasak değil, porsiyon meselesi. Zeytinyağlı enginarı menünüze eklerken yanında yediklerinizi de hesaba katın; kararı tek sebze değil öğünün bütünü belirler.
Soğanda değer 7,6 g'a çıkıyor; yemeğe tat veren miktar küçük kaldığı sürece kararı porsiyonunuz ve almayı planladığınız toplam net karb miktarınız verir.7 Biberlerde ise değerler düşük: yeşil biberde 2,9, kapya biberde 3,9 g var ve ikisi de domatesle birlikte tablonun düşük değerli satırlarında yer alıyor.7
Domatesin listedeki yıldızı da porsiyonla ilgili bir hatırlatma. Yüz gramdaki 2,7 g'lık değer düşük olsa da domates, kahvaltıda, salatada ve tencere yemeğinde gün boyu sofraya gelen bir besin; günün toplam porsiyonu bu yüzden sandığımızdan büyük olabiliyor.7
Mutfağımızın zeytinyağlı üçlüsünde de karbonhidrat düşük; bamyada 4,2, taze fasulyede 4,3, kabakta ise 2,1 g bulunmakta.7 Tencere yemeğinin sebze ayağı için bu üçünden birini seçtiğinizde etiket hesabına girmeden ilerleyebilirsiniz.

Meyve sorusunun cevabı da oldukça net: çilekte 100 gram başına 5,7 g, elmada ise 11,4 g net karbonhidrat var.7 Orman meyvelerinin adaptasyon sonrası küçük porsiyonlarla dönebilmesi, elmanın ise yıldız taşıması bu farka dayanmakta.
Skalanın üst ucunu ise nişastalı sebzeler tutuyorlar: 100g patateste 15,4 g, haşlanmış mısırda 18,6 g net karb var.7 Listenin bu ikisini dışarıda bırakması keyfî bir tercih değil; serbest sebzelerle aralarındaki mesafeyi tabloda net görebilirsiniz. Pırasa ise 12,3 ile bu uca yaklaşmakta; yıldızındaki az kullanın notunun kaynağı bu yüksek değer.
Peki tablonun tepesine oturan sarımsağı mutfaktan çıkarmak mı gerekiyor? O satır yüz gramlık bir ölçüme ait; sofrada o miktarı kimse yemez.
Net Karbonhidrat Değerlerinde Porsiyonun Önemi
Yüz gram bazlı değerler besinleri aynı ölçüyle karşılaştırmamızı sağlar; sofrada ise hiçbir besini eşit porsiyonla yemeyiz. Bunun en net örneği sarımsak: 100 gramda 31,0 g ile tablonun açık ara en yüksek satırı, oysaki bir diş sarımsak yaklaşık 3 gram gelir.7 Yemeğe koku veren bir iki diş, etiketin yüz gramlık ölçeğinden çok uzakta kalıyor.

Tahin de benzer biçimde yanıltıcı olabilir. Yüz gramında 11,9 g net karbonhidrat var; sofradaki ölçümüz ise sıklıkla bir yemek kaşığı, yani yaklaşık 15 gram.7 1 kaşık tahinin diyete taşıdığı net karb miktarı, abartmadığımız sürece 2 gram dolayında. Yani salata sosuna ya da tahinli bir kahvaltıya karar verirken gramajları ve makroları düşünmeliyiz.
Salatalıkta ise aynı kuralın tersi geçerli. 100 gramda yalnızca 3,1 g taşıyor, ama bir salata kâsesine 200 gram salatalık kolayca girebiliyor.7 Etikette düşük görünen miktar, büyüyen porsiyonla birlikte öğünün gözden kaçan karbonhidrat kaynağına kolaylıkla dönüşebilir. Karbonhidrat değerine bakarken yanına ikinci soruyu ekleyin: bundan gerçekte ne kadar yiyeceğim?
Aynı gözle bir salata kuralım: taban semizotu ya da marul olduğunda tablonun rahat satırlarında geziniriz; dikkat isteyen kalemler ise 1-2 kaşık olarak giren tahinli sos ile gramajı hızla büyüyen domates, salatalık, soğan türevleri olur. Yani özetle net sonucu malzemelerdeki yasak listeleri değil, içerikte kullanılan her kalemin kendi porsiyonu ve makrolar belirliyor.
İki soruyu birlikte sormalıyız: bu besinin 100 gramında ne var ve öğünüme gerçekte kaç gram girecek? Etiketteki değer ancak porsiyonla birlikte anlam kazanır.

Porsiyonu gözle tahmin etmek ilk haftalarda zor gelebilir; bu dönemde işi hassas tartıya bırakın. Kâse, kaşık ve avuç ölçüleri birkaç hafta içinde kendiliğinden yerleşmekte; ilk günlerde tartıp not almak bu alışkanlığı hızlandırabilir.
Bu iki cevabın sizin için ne anlama geldiği günlük toplam sınırınıza bağlı; o sınırın nasıl kurulduğu ise ketojenik diyet rehberinin konusu. Kendi rakamınızı merak ediyorsanız makro hesaplayıcı size kişisel bir başlangıç sayısı verebilir.
Aynı besin, günlük karbonhidrat sınırı farklı olan iki kişide farklı etki edebileceği için bu tabloyu bir yasak listesi değil, kararınızı hızlandıran bir başvuru aracı olarak okumalısınız.
Protein Grubu
- Peynir cinsleri (tost peyniri hariç), yumurta, kasap sucuğu, füme etler
- Süzme yoğurt*, ayran*
- Taze et, sakatat ve köfte çeşitleri
- Tavuk (işlem görmemiş, mümkünse organik) ve hindi
- Balık ve deniz mahsulleri
Taze etin, tavuğun ve balığın alışverişi kısa sürer; asıl etiket kontrolü bu grupta sucuk ve füme etler gibi işlenmiş ürünlere ait, çünkü içindekiler listesi oralarda uzayabiliyor.
Değerine bakılması gereken üye ise süt ürünleri. Tam yağlı yoğurdun 100 gramında 4,7 g net karbonhidrat var; ayran bu yoğurdun sulandırılmış hali olduğu için bardaktaki değer sulandırma oranına göre değişiyor.7 Bardağı doldururken yıldızı hatırlayın: porsiyonu günlük karbonhidrat kotanız ile birlikte düşünün.
Yağlar
- Zeytinyağı (soğuk sıkım natürel sızma-ekstra virgin), ghee, tereyağ, hindistan cevizi yağı
- Zeytin çeşitleri, avokado
- Kemik suyu, kaymak, iç yağı
Bu raf listenin en kolay bölümü: seçiminizi tür ve kalite belirliyor, karbonhidrat hesabı değil. Sızma zeytinyağı, tereyağı ve hindistan cevizi yağı gibi sade yağlarla ilerlediğinizde etiket sorusu kendiliğinden küçülür.
Zeytinyağlı keto mezesiKetojenik Patlıcan SalatasıTuzlayıp suyunu aldığımız patlıcanları fırında pişirip püre yapıyoruz; sarımsak, kimyon, kapya ve sirkeyle pişince közlemeyi andıran, sıcak ya da soğuk yenen bir salata oluyor.
Yağlı Tohumlar/Kuruyemişler
- Ceviz, fındık, badem, fıstık* (antep fıstığı ve kaju hariç), kabak ve ay çekirdeği
- Çiya ve keten tohumu
- Çörek otu, haşhaş, susam, tahin, ham kakao, şeker ilavesiz ezmeler*
- Badem unu, hindistan cevizi unu, keten tohumu unu

Bu rafta karbonhidratı en çok sorulan üye kabak çekirdeği: 100 gramında 4,7 g net karbonhidrat bulunuyor, çerezlik bir avuçtaki pay ise bunun altında kalıyor.7 Ezmelerde yıldızın işaret ettiği yer şeker ilavesi; etikette ilk bakacağınız satır da o.
Protein Tozu ve Tatlandırıcılı İçecekler Ketojenik Diyette Kullanılabilirler mi?
Bu rafta akla ilk gelen soru genelde insülinle ilgili: insülin yükselirse ketosis biter mi? Kısa cevap şu: insülin her öğünde bir miktar hareket eder ve tek bir porsiyon süreci bitirmez. İnsülinin nasıl işlediğini ketojenik diyetin işleyişi yazısında bulabilirsiniz; burada mutfakta yapabileceğiniz değişikliklere bakalım.
Protein tozu bu yüzden listeye girebilir. Bir ölçek, ketosisi bozacak bir yük olmayıp; protein tozunu bir sporcu/keto ürünü değil, sade bir protein kaynağı olarak görmek yeterli. Asıl bakılacak yer ise kutunun arkası: ilave karbonhidrat, dolgu maddeleri ve eklenmiş tatlandırıcılar.
Tatlandırıcılara gelince ölçüm de rahatlatıcı. Otuz altı çalışmayı birleştiren bir ağ meta-analizinde, tek başına içildiğinde yapay tatlandırıcılı içecekler kan şekeri, insülin ve bağırsak hormonları açısından suya benzer davrandı; şekerli içecekler ise bu yanıtları yükseltti.8
Steviayı ayrıca inceleyen bir meta-analizde de insülin üzerinde anlamlı bir etki görülmedi.9
Yani aspartamlı ya da stevialı bir içeceği rahatlıkla tercih edebilirsiniz. Şeker alkolleri hakkında ek bilgi isterseniz: eritritol hakkında her şey.
Paketli üründe karar verirken üç satıra bakabilirsiniz: içindekiler listesinin uzunluğu, ilave karbonhidrat miktarı ve tatlandırıcının yanında ne olduğu. Tatlandırıcının adı tek başına karar vermeye yetmez.
Paketli Keto Ürünler ve Yan Gıdalar
- Çay, yeşil çay, bitki çayları*, kahve çeşitleri, maden suyu
- Krema*, mayonez*, hardal
- Hindistan cevizi sütü*, badem sütü, soya sütü*
- Baharatlar*
- Sirke çeşitleri (balzamik hariç)
- Tatlandırıcılar (stevia* ya da eritritol)
Çay, kahve ve maden suyu şekersiz halleriyle rahat içecekler sınıfında; dikkat gerektirenler ise şeker eklenmiş hazır paketli ürünler.
Bu rafın cevabı şişeden şişeye değişir; hardal bunun iyi bir örneği. İçindekiler markadan markaya farklılaştığı için elinizdeki şişenin etiketine bakarak karar verebilirsiniz; içindekiler listesi kısaysa ve şeker eklenmemişse hardal da yıldızlı besinlerle aynı gruba girer. Mayonez ve kremanın yıldızı da aynı okumayı ister; bu rafta liste ancak etiketle birlikte çalışmakta.
Önemli Not: "Listede olmayan ya da *'lı bir gıdayı alacaksanız lütfen gıda etiketinden net karbonhidrat miktarını ve katkı maddeleri içeriğini kontrol edin."
Toparlarsak, market alışverişinizi listeye göre yapabilir, verileri yukarıdaki karşılaştırma tablosunda görebilir, porsiyon kuralıyla da ikisini tek bir karara bağlayabilirsiniz. Sınır bir gün aşılırsa bu da ketojenik diyetin nihai sonu değil; bir kaçamağın bedeli o öğünün geri dönüş süresi.
Ketojenik Diyete Başlangıç
Bu seride 6 bölüm var; sırayla okuyabilirsiniz.
Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik'i 2014'te, yüksek lisansımı da 2016'da ABD'deki Plymouth State University'de yeme davranışı ve yeme bozuklukları üzerine uzmanlaşarak tamamladım. 2018'den beri bireysel ve kurumsal danışmanlık yapıyor, beslenme üzerine yazıyorum.
Bu yazı Diyetisyen Deniz Eriş tarafından, güncelleme tarihindeki bilimsel veriler esas alınarak hazırlanmıştır. Yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Kaynak seçimimi ve güncelleme ilkelerimi yazı ilkelerim sayfasında bulabilirsiniz.
Bu yazı Diyetisyen Deniz Eriş tarafından, güncelleme tarihindeki bilimsel veriler esas alınarak hazırlanmıştır. Yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Kaynak seçimimi ve güncelleme ilkelerimi yazı ilkelerim sayfasında bulabilirsiniz.
Bu yazı Diyetisyen Deniz Eriş tarafından, güncelleme tarihindeki bilimsel veriler esas alınarak hazırlanmıştır. Yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuza ilişkin değerlendirme, tanı ve tedavi süreçleri için hekiminize veya yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Kaynak seçimimi ve güncelleme ilkelerimi yazı ilkelerim sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynakça
- 1 Dowis K, Banga S. The Potential Health Benefits of the Ketogenic Diet: A Narrative Review. Nutrients. 2021;13(5):1654. Kaynağı ara
- 2 Goldenberg JZ, Day A, Brinkworth GD, Sato J, Yamada S, Jönsson T, Beardsley J, Johnson JA, Thabane L, Johnston BC. Efficacy and safety of low and very low carbohydrate diets for type 2 diabetes remission: systematic review and meta-analysis of published and unpublished randomized trial data. BMJ. 2021;372:m4743. Kaynağı ara
- 3 Weickert MO, Pfeiffer AFH. Impact of Dietary Fiber Consumption on Insulin Resistance and the Prevention of Type 2 Diabetes. J Nutr. 2018;148(1):7-12. Kaynağı ara
- 4 Reynolds A, Mann J, Cummings J, Winter N, Mete E, Te Morenga L. Carbohydrate quality and human health: a series of systematic reviews and meta-analyses. Lancet. 2019;393(10170):434-445. Kaynağı ara
- 5 Calvano A, Izuora K, Oh EC, Ebersole JL, Lyons TJ, Basu A. Dietary berries, insulin resistance and type 2 diabetes: an overview of human feeding trials. Food Funct. 2019;10(10):6227-6243. Kaynağı ara
- 6 Törrönen R, Sarkkinen E, Tapola N, Hautaniemi E, Kilpi K, Niskanen L. Berries modify the postprandial plasma glucose response to sucrose in healthy subjects. Br J Nutr. 2010;103(8):1094-1097. Kaynağı ara
- 7 U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. FoodData Central, SR Legacy Foods (2018-04). https://fdc.nal.usda.gov (erişim: 27.08.2026) Kaynağı aç
- 8 Zhang R, Noronha JC, Khan TA, McGlynn N, Back S, Grant SM, Kendall CWC, Sievenpiper JL. The Effect of Non-Nutritive Sweetened Beverages on Postprandial Glycemic and Endocrine Responses: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Nutrients. 2023;15(4):1050. doi:10.3390/nu15041050 Kaynağı aç
- 9 Zare M, Zeinalabedini M, Ebrahimpour-Koujan S, Bellissimo N, Azadbakht L. Effect of stevia on blood glucose and HbA1C: A meta-analysis. Diabetes Metab Syndr. 2024;18(7):103092. doi:10.1016/j.dsx.2024.103092 Kaynağı aç




